Ar-Ge ve Yazılım Faaliyetlerinde Vergi İstisnaları: KVK 5/B Maddesi Rehberi

Giriş

Günümüzün gelişen dünyasında teknolojik ilerleme; bilgi üretimini, ürün ve süreç yeniliklerini, rekabet gücünü artırmayı zorunlu kılmaktadır. Türkiye'de bu amaca yönelik yapılan en önemli yasal düzenlemelerden biri 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5/B maddesidir. Bu yazı dizisinin ilk bölümünde söz konusu madde kapsamındaki kazanç istisnaları ele alınmaktadır.

İstisna Kapsamındaki Kazançlar

Türkiye'de gerçekleştirilen araştırma, geliştirme ve yenilik faaliyetleri ile yazılım faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan buluşların kiralanması, devri veya satışından elde edilen kazançların yüzde ellisi 1 Ocak 2015 tarihinden itibaren kurumlar vergisinden istisnadır.

İstisnadan yararlanılabilmesi için şu şartlar aranmaktadır: Ar-ge ve yenilik faaliyetlerinin Türkiye'de gerçekleştirilmiş olması, Türk Patent Enstitüsü tarafından incelemeli sistemle verilmiş patent veya faydalı model belgesi bulunması ve istisnanın patent veya faydalı model belgesinin alınmasından sonra başlayarak koruma süresince devam etmesi.

Lisans ve Devir Durumları

Patentli buluşun sahibi tarafından satışı veya devri halinde satın alanlar da istisnadan yararlanabilir. Ancak inhisarı lisans dışında kullanım hakkının alınması veya kiralanması durumunda kullanım hakkını alan taraf istisnadan faydalanamaz.

Seri Üretim ve Üretim Sürecinde Kullanım

Patent veya faydalı model belgeli buluşa özgün ürünün seri üretime tabi tutularak satılması halinde satışlardan elde edilen kazancın tamamının yüzde ellisine istisna uygulanır. Buluşun üretim sürecinde kullanılması sonucu üretilen başka ürünlerin satışında ise patentli buluşa atfedilen kısım, transfer fiyatlandırması esaslarına göre ayrıştırılarak belirlenir.

Zarar Mahsubu

KVK'nın 5/3. maddesi uyarınca istisna kapsamındaki faaliyetlerden doğan zararlar, istisna dışındaki kazançlardan mahsup edilemez. Ancak söz konusu 5/B zararları, ertesi yıl aynı faaliyet kapsamındaki istisna kazançlardan mahsup edilebilir. Zararın yüzde elli kısmı ise daha önce yayımlanan GİB özelgesine dayanılarak istisna dışı kazançlardan mahsup edilebileceği değerlendirilmektedir.

KVK 5/B ile 4691 Sayılı Kanun İlişkisi

Aynı faaliyet ve kazanç unsuru için hem KVK 5/B hem de 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu'ndaki kazanç istisnasından aynı anda yararlanmak mümkün değildir. Mükellefler bu iki düzenlemeden sadece birini tercih edebilir. Farklı faaliyetler için ise her iki kanundan ayrı ayrı yararlanılması mümkündür.

Yazar: Volkan Semiz - Vergi Müfettişi